Dat zegt kinesitherapeut Tom De Prest in Spreekuur, over het lichaamswerk waar hij drie boeken over schreef en waarmee hij elke dag mensen behandelt.
Elke week een longread dossier over één onderwerp, shownotes PLUS en een maandelijkse live Ask Me Anything. Negentien euro per maand, of honderdnegenennegentig per jaar.
Het begin van zijn verhaal is wel onderzocht. Een meta-analyse van 71 studies vond dat wie ingrijpende dingen meemaakt, als kind of later in het leven, ongeveer 2,7 keer meer kans heeft op lichamelijke klachten die niemand verklaard krijgt. Dat verband ligt er.
Één voetnoot bij dat cijfer. Die 71 studies gaan over vijf herkenbare syndromen, van prikkelbare darm en fibromyalgie tot chronische vermoeidheid, en ze tellen elke ingrijpende ervaring mee: misbruik, oorlog, een posttraumatische stressstoornis. Het verband was het sterkst bij wie zo'n stressstoornis had. Wie alleen naar de kinderjaren kijkt, vindt het ook: in een Britse huisartsendatabank kregen ruim 80.000 volwassenen bij wie mishandeling als kind in het dossier stond, dubbel zo vaak fibromyalgie als hun leeftijdsgenoten.
“Wat er daarna op zijn behandeltafel gebeurt, is nauwelijks onderzocht. Lichaamsgerichte traumatherapie haalt een handvol kleine studies van wisselende kwaliteit, massage bij pijn haalt er meer, maar heeft ook geen harde zekerheden, en het mechanisme kan niemand aanwijzen.”
Is dat fout? Het is heel makkelijk om te zeggen dat iets niet evidence-based is, terwijl het eerlijker is om te zeggen dat het nooit bestudeerd is. Dat zijn twee verschillende uitspraken. Het eerste klinkt als een oordeel. Het tweede is een feitelijke mededeling.
Ik ben arts. Ik heb studies nodig, en ik ben blij dat we ze hebben, van robotchirurgie tot antikankertherapie. Maar ik zie ook de mensen die overal geweest zijn, bij wie elk onderzoek normaal is, en die nog altijd pijn hebben. Voor hen is dat verschil geen kwestie van statistiek.
Aanhoudende lichamelijke klachten hebben vandaag een naam in de medische literatuur en een aanpak die zou moeten beginnen bij uitleg en geruststelling. Volstaat dat niet, dan helpt gerichte psychologische begeleiding een deel van hen vooruit: in 74 studies bij ruim 8.000 mensen gaf cognitieve gedragstherapie een matig maar meetbaar effect op de klachten. Dit zegt dat “elk onderzoek normaal” iets anders is dan “niets meer te bieden”.
Bedankt Tom, voor het boeiende gesprek en het werk dat je doet!
- Elke week één onderwerp volledig uitgespit in een Dossier.
- Elke week Shownotes PLUS met wetenschappelijke verdieping bij de podcast.
- De Werkbladen en Checklists uit mijn praktijk om zelf aan de slag te gaan.
- Elke maand een live Ask Me Anything-sessie voor al jouw gezondheidsvragen.
Referenties
Afari, N., Ahumada, S. M., Wright, L. J., Mostoufi, S., Golnari, G., Reis, V., & Cuneo, J. G. (2014). Psychological trauma and functional somatic syndromes: A systematic review and meta-analysis. Psychosomatic Medicine, 76(1), 2–11. https://doi.org/10.1097/PSY.0000000000000010
Chandan, J. S., Keerthy, D., Zemedikun, D. T., Okoth, K., Gokhale, K. M., Raza, K., Bandyopadhyay, S., Taylor, J., & Nirantharakumar, K. (2020). The association between exposure to childhood maltreatment and the subsequent development of functional somatic and visceral pain syndromes. EClinicalMedicine, 23, 100392. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2020.100392
Kuhfuß, M., Maldei, T., Hetmanek, A., & Baumann, N. (2021). Somatic experiencing – effectiveness and key factors of a body-oriented trauma therapy: A scoping literature review. European Journal of Psychotraumatology, 12(1), 1929023. https://doi.org/10.1080/20008198.2021.1929023
Mak, S., Allen, J., Begashaw, M., Miake-Lye, I., Beroes-Severin, J., De Vries, G., Lawson, E., & Shekelle, P. G. (2024). Use of massage therapy for pain, 2018–2023: A systematic review. JAMA Network Open, 7(7), e2422259. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.22259
Löwe, B., Toussaint, A., Rosmalen, J. G. M., Huang, W.-L., Burton, C., Weigel, A., Levenson, J. L., & Henningsen, P. (2024). Persistent physical symptoms: Definition, genesis, and management. The Lancet, 403(10444), 2649–2662. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)00623-800623-8)
Maas genannt Bermpohl, F., & Martin, A. (2025). Efficacy of cognitive behavioral therapy and acceptance- and mindfulness-based treatments in adults with bodily distress: A network meta-analysis. Psychotherapy and Psychosomatics, 94(3), 207–224. https://doi.org/10.1159/000544825
