Je lichaam onthoudt wat jij vergeet, met Tom De Prest

Je lichaam onthoudt wat jij vergeet, met Tom De Prest

Tom De Prest behandelt al twintig jaar mensen met klachten bij wie elk onderzoek normaal is. In dit gesprek legt hij uit hoe.

Tom De Prest heeft het over een vrouw met een schouderklacht. Hij masseert, zoals hij dat al jaren doet, en duwt op één punt wat harder. Ze begint te huilen. Hij verontschuldigt zich. Ze zegt: ik voel geen pijn, ik voel heel diep verdriet.

Dat moment, ergens halverwege zijn carrière als kinesitherapeut, heeft zijn hele praktijk omgegooid. Drie boeken later zit hij bij mij in Spreekuur. De meeste mensen kennen zijn boeken, over wat het lichaam onthoudt van wat jij vergeten bent. Wat ze niet weten is hoe openlijk hij zelf de grenzen van wat hij doet benoemt. Op mijn vraag naar het mechanisme antwoordt hij: ik kan het niet wetenschappelijk aan u voorleggen.

Dat maakt dit een ander gesprek dan ik verwacht had: een zoektocht naar hoe we als zorgverlener meer mensen kunnen helpen. Tussendoor leg ik mijn eigen nek op tafel, en vertelt hij over de periode die hij inktzwart noemt.

Voor wie dieper wil gaan, leg ik er de cijfers naast: wat we hierover weten, wat we niet weten, en wat je er morgen mee doet.

We bespreken

  • Intro [00:00:00]
  • Wie is Tom De Prest [00:01:04]
  • Geluk, verwachtingen en nooit een einde aan meer [00:04:09]
  • Primeur: een vierde boek voor jongeren van 18 tot 22 [00:08:42]
  • Waarom negentig procent uitkomt bij de jeugd [00:11:15]
  • Wat is de ziel en waar verliezen we onszelf [00:15:26]
  • Drie dingen die Tom doet voor zijn gezondheid [00:20:37]
  • Zazen en de tweeminutenregel [00:26:22]
  • Waarom je hoofd het snapt maar je lijf niet meedoet [00:30:01]
  • De patiënte die begon te huilen [00:31:36]
  • De grens van de wetenschap [00:35:20]
  • Wat er gebeurt tijdens een behandeling [00:39:30]
  • Het lichaam kent geen tijd [00:45:04]
  • Live consultatie: nekpijn en een oud auto-ongeval [00:49:09]
  • Waarom we onze eigen klachten klein maken [00:51:44]
  • De scheiding en de inktzwarte periode [00:54:50]
  • Hulplijn 1813 en Tele-Onthaal [00:56:55]
  • Zenboeddhisme, een vriend en New York [00:58:00]
  • Als je nog een jaar te leven had [01:01:44]
  • Dopamine is geen plezier- maar overlevingsmolecule [01:04:52]
  • Afkicken van je scherm [01:09:01]
  • Wat Tom zou willen horen bij zijn dokter [01:13:41]
  • Het deurknopfenomeen en uitbehandeld [01:14:45]

Over de gast

Tom De Prest is master kinesitherapie en revalidatiewetenschappen en runt een groepspraktijk in Sint-Michiels bij Brugge, waar hij zich toespitst op lichaamswerk rond spanning, stress en emoties. Hij schreef drie boeken bij Borgerhoff & Lamberigts, waarvan het recentste in mei 2026 verscheen.

Dr. Servaas Bingé en Tom De Prest in gesprek tijdens de podcast Spreekuur

Shownotes PLUS

Hieronder staat het volledige gesprek uitgeschreven: elk onderwerp met de cijfers en de studies erbij, en telkens de vertaling naar wat je er zelf mee kunt. Dit wetenschappelijke document is exclusief voor leden van Spreekuur PLUS. Als lid krijg je bij elke aflevering meer informatie en de wetenschappelijke duiding naast het gesprek.

Wie is Tom De Prest [00:01:04]

Kinesitherapeut, schrijver, vertaler

  • Tom heeft een praktijk in Brugge waar hij zich toelegt op emoties, spanning, stress en trauma, en daarnaast schrijft hij boeken.
  • Zijn derde boek, Hoe het lichaam blijft onthouden wat je zelf vergeten bent, verscheen een paar maanden voor de opname. Het eerste ging over dát het lichaam onthoudt, het derde over hoe je het weer loslaat. Daartussen zit De comfortcrisis.
  • In zijn eigen woorden is hij geen onderzoeker maar een vertaler tussen de wetenschap en zijn lezers.
  • Wat hij vertaalt, kiest hij niet vanuit de literatuur maar vanuit de praktijk: hij luistert wat mensen hem vragen, en gaat dan pas zoeken. De hoofdvraag klinkt volgens hem bijna altijd hetzelfde: ik doe alles goed, ik eet goed, ik beweeg, en toch geeft mijn lichaam signalen.

Die zin over vertalen is de reden dat ik dit gesprek wilde voeren. Tom en ik doen in de kern hetzelfde werk: wij staan tussen de expertise, de wetenschap, de literatuur en de mens die geholpen wil worden. Wij beslissen allebei elke dag wat we wel en niet zeggen. Het verschil is dat ik als arts vaak richtlijnen heb en hij niet. Een vertaler wordt niet beoordeeld op wat hij vertelt, maar op wat hij doet als het origineel onduidelijk is. Dat is de vraag die onder dit hele gesprek ligt, en Tom loopt er geen enkele keer voor weg.

Geluk, verwachtingen en nooit een einde aan meer [00:04:09]

Waarom zoeken niet werkt

  • Tom: geluk is geen product dat je vindt. Wie blijft zoeken, wordt ongelukkiger. Genot kun je opzoeken, geluk niet.
  • Hij maakt het onderscheid tussen een doel en een visie. Een doel is fijn, maar de betekenis zit in de weg ernaartoe, en wie zijn geluk aan het eindpunt hangt, wordt door dat eindpunt ontgoocheld.
  • Ik herken dat uit mijn eigen leven: je schrijft een boek, het boek is er, en drie weken later denk je al aan het volgende.
  • Tom vat het samen in één zin die de rest van het gesprek blijft terugkomen: er is nooit een einde aan meer. Meer gezondheid, meer geluk, meer rijkdom. En dan komt de vraag: wanneer stopt het?

Wat Tom hier beschrijft, is uitgebreid bestudeerd in de filosofie en de wetenschap. We weten intussen waarom een bereikt doel zo weinig oplevert. In 1997 lieten Wolfram Schultz en zijn collega's apen een signaal horen dat gevolgd werd door een beloning: vruchtensap. Intussen maten ze de activiteit van dopamineneuronen. Zolang het sap onverwacht kwam, vuurden die cellen bij het sap. Zodra de aap geleerd had dat het signaal het sap aankondigde, verschoof de activiteit naar het signaal, en bij het sap zelf gebeurde er niets meer. (Schultz et al., 1997) Dopamine reageert dus niet op de beloning, maar op het verschil tussen wat je verwachtte en wat je kreeg. Je hersenen belonen de aanloop, niet de aankomst.

Schrijf bij een doel dat je najaagt twee extra dingen op: wat betekent succes tijdens het proces voor jou en hoe ga je dat meten? Schrijf misschien ook één zin op over wat je concreet zult doen op de dag nadat je het bereikt hebt.

Kent Berridge heeft dat onderscheid later uitgewerkt tot twee aparte systemen: willen en leuk vinden, aangestuurd door verschillende netwerken. Je kunt iets heel hard willen zonder er nog van te genieten. De link met verslaving is hier te leggen. (Berridge & Robinson, 2016; Salamone & Correa, 2012) Wat we nog niet goed weten, is hoe sterk dat mechanisme doorweegt bij grotere levensdoelen zoals een boek of een carrière; het meeste onderzoek gaat over sap, geld en verslaving. Maar de richting klopt met wat Tom in zijn praktijk ziet.

Hier stopt het gratis deel. Verder in dit gesprek: het vierde boek dat Tom schrijft voor jongeren van 18 tot 22, waarom zoveel van wat hij op zijn behandeltafel ziet terugleidt naar de jeugd, het moment waarop een patiënte begon te huilen en zijn praktijk veranderde, zazen en de tweeminutenregel, chronische spanningspijn in de nek, en waarom dopamine vooral de molecule van meer is. Met alle cijfers, studies en bronnen erbij.