Stop je met de pil, dan start je eigen cyclus opnieuw op, en meestal vlotter dan je denkt. De meeste vrouwen menstrueren binnen de drie maanden opnieuw, en wie zwanger wil worden, lukt dat binnen het jaar ongeveer even vaak als vrouwen die nooit de pil namen. Alleen de eerste maanden kunnen haperen, en soms komt er een symptoom van vroeger terug.
- Elke week één onderwerp volledig uitgespit in een verdiepingsartikel.
- Elke week Shownotes PLUS met wetenschappelijke verdieping bij de podcast.
- De Werkbladen en Checklists uit mijn praktijk om zelf aan de slag te gaan.
- Elke maand een live Ask Me Anything-sessie voor al jouw gezondheidsvragen.
De pil stopt, je hormonen herstarten
Zolang je de pil neemt, liggen je eigen hormonen stil. Je hersenen en je eierstokken voeren normaal elke maand een goed gesprek, maar zolang je slikt neemt de pil dat gesprek over. De bloeding in je stopweek is dan ook geen echte menstruatie, maar een reactie op het wegvallen van de hormonen. Het moeilijke woord is onttrekkingsbloeding. Stop je definitief, dan moet dat gesprek weer op gang komen, en dat vraagt tijd: een eisprong komt dan zelden in de eerste week, en je eerste cycli kunnen langer of korter uitvallen dan volgens het boekje.
Wachten op je eerste echte cyclus
Bij de meeste vrouwen komt de eerste eigen menstruatie binnen de vier tot zes weken. Een kleine groep moet wat langer wachten, en heel af en toe blijft ze maanden weg. Blijft ze weg, doe dan eerst een zwangerschapstest: de eisprong komt vóór de menstruatie terug, dus zwanger worden kan al voor je eerste regel. De vuistregel uit de praktijk: na drie maanden zonder menstruatie maak je een afspraak bij je huisarts, zeker als je cyclus vóór de pil ook al onregelmatig was. Vaak zit daar iets onder dat de pil jarenlang verstopt hield, zoals PCOS (een hormonale aandoening van de eierstokken, sinds kort PMOS genoemd) of een trage schildklier. En je vruchtbaarheid? Die herstelt sneller dan de verhalen beweren. Zwanger raken duurt gemiddeld twee à drie cycli langer dan na anticonceptie met een condoom, en binnen het jaar lukt het ruim acht op de tien vrouwen. Ook jarenlang slikken vertraagt dat herstel niet, zagen Deense onderzoekers bij vrouwen die de pil meer dan tien jaar namen.
Waarom drie maanden, en niet de zes uit de oude handboeken? Van de vrouwen die stoppen, menstrueert ruim 97 op de 100 binnen de drie maanden. Wie dan nog niets gezien heeft, hoort bij de kleine groep bij wie het de moeite loont om te zoeken wat eronder zit. Drie maanden zonder bloeding is vandaag ook de officiële grens voor een uitgebleven menstruatie, pil of geen pil.
Naast PCOS/PMOS en een trage schildklier is er een oorzaak die makkelijk over het hoofd gezien wordt: te weinig eten voor wat je verbruikt, veel sporten of aanhoudende stress. Dan zetten je hersenen de cyclus zelf op pauze, en op de pil zie je dat niet, want die bloeding komt toch. Dat is wat we hypothalame amenorroe noemen, en het is een diagnose die de arts pas stelt als de andere oorzaken zijn uitgesloten.
Dit stuk gaat over de pil. Stop je met een andere hormonale methode, dan ligt de wachttijd anders: na een hormoonspiraal of een implantaat ongeveer twee cycli, na de pil of de ring drie, na de pleister vier en na de prikpil vijf tot acht cycli.
Oude klachten, nieuw zichtbaar
De pil geneest niets, ze pauzeert. Acne, hevige of pijnlijke maandstonden, premenstruele klachten: wat er vóór de pil was, kan terugkomen, want de oorzaak is niet weg. Van de vrouwen bij wie de menstruatie na de pil lang uitbleef, had bijna twee derde voordien al een onregelmatige cyclus. Wat de pil destijds opving, staat na het stoppen dus terug op je lijstje. Er staat iets tegenover: een eigen cyclus is ook een meetinstrument. Haar regelmaat en haar uitschieters vertellen iets over je slaap, je stress, je voeding en je hormonen.
En, begin je nog een nieuwe strip? De afweging: de pil is betrouwbaar, omkeerbaar en kan hevige regels of acne draaglijk maken: voor veel vrouwen op veel momenten een prima keuze. Daar staat tegenover dat ze je eigen cyclus en de signalen van je lichaam jarenlang op pauze zet, en dat wat ze onderdrukt later kan terugkeren. Een fout antwoord bestaat hier niet, een slecht geïnformeerd antwoord wel. Stop je, geef je lichaam dan drie tot zes maanden om zijn ritme te hervinden, en noteer wat je voelt: daar heeft je huisarts meer aan dan aan een vaag vermoeden.
Wat je cyclus verder over je gezondheid vertelt, lees je in het grote overzicht op de website.
- Elke week één onderwerp volledig uitgespit in een verdiepingsartikel.
- Elke week Shownotes PLUS met wetenschappelijke verdieping bij de podcast.
- De Werkbladen en Checklists uit mijn praktijk om zelf aan de slag te gaan.
- Elke maand een live Ask Me Anything-sessie voor al jouw gezondheidsvragen.
Referenties
Girum, T., & Wasie, A. (2018). Return of fertility after discontinuation of contraception: a systematic review and meta-analysis. \Contraception and Reproductive Medicine\, 3, 9. https://doi.org/10.1186/s40834-018-0064-y
Yland, J. J., Bresnick, K. A., Hatch, E. E., Wesselink, A. K., Mikkelsen, E. M., Rothman, K. J., Sørensen, H. T., Huybrechts, K. F., & Wise, L. A. (2020). Pregravid contraceptive use and fecundability: prospective cohort study. \BMJ\, 371, m3966. https://doi.org/10.1136/bmj.m3966
Mikkelsen, E. M., Riis, A. H., Wise, L. A., Hatch, E. E., Rothman, K. J., & Sørensen, H. T. (2013). Pre-gravid oral contraceptive use and time to pregnancy: a Danish prospective cohort study. \Human Reproduction\, 28(5), 1398-1405. https://doi.org/10.1093/humrep/det023
Barnhart, K. T., & Schreiber, C. A. (2009). Return to fertility following discontinuation of oral contraceptives. \Fertility and Sterility\, 91(3), 659-663. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2009.01.003
Steele, S. J., Mason, B., & Brett, A. (1973). Amenorrhoea after discontinuing combined oestrogen-progestogen oral contraceptives. \British Medical Journal\, 4(5888), 343-345. https://doi.org/10.1136/bmj.4.5888.343
Rice-Wray, E., Correu, S., Gorodovsky, J., Esquivel, J., & Goldzieher, J. W. (1967). Return of ovulation after discontinuance of oral contraceptives. \Fertility and Sterility\, 18(2), 212-218. https://doi.org/10.1016/s0015-0282(16)36246-x36246-x>)
Davis, A. R., Kroll, R., Soltes, B., Zhang, N., Grubb, G. S., & Constantine, G. D. (2008). Occurrence of menses or pregnancy after cessation of a continuous oral contraceptive. \Fertility and Sterility\, 89(5), 1059-1063. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2007.05.012
Elliott-Sale, K. J., McNulty, K. L., Ansdell, P., Goodall, S., Hicks, K. M., Thomas, K., Swinton, P. A., & Dolan, E. (2020). The effects of oral contraceptives on exercise performance in women: A systematic review and meta-analysis. \Sports Medicine\, 50(10), 1785-1812. https://doi.org/10.1007/s40279-020-01317-5
Munro, M. G., Critchley, H. O. D., Fraser, I. S., & the FIGO Menstrual Disorders Committee. (2018). The two FIGO systems for normal and abnormal uterine bleeding symptoms and classification of causes of abnormal uterine bleeding in the reproductive years: 2018 revisions. \International Journal of Gynecology & Obstetrics\, 143(3), 393-408. https://doi.org/10.1002/ijgo.12666
Gordon, C. M., Ackerman, K. E., Berga, S. L., Kaplan, J. R., Mastorakos, G., Misra, M., Murad, M. H., Santoro, N. F., & Warren, M. P. (2017). Functional hypothalamic amenorrhea: An Endocrine Society clinical practice guideline. \The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism\, 102(5), 1413-1439. https://doi.org/10.1210/jc.2017-00131
