> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://dokterservaas.be/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Moet ik me laten inenten tegen tekenencefalitis? - URL: https://dokterservaas.be/tekenencefalitis-vaccinatie/ - Published: 2026-07-25T08:00:00.000Z - Updated: 2026-09-11T10:22:17.000Z - Description: Ga je deze zomer wandelen of kamperen in Centraal- of Oost-Europa, de Baltische staten of delen van Scandinavië? Dan is het vaccin tegen tekenencefalitis het overwegen waard. Blijf je in België, dan is inenten meestal niet nodig. De doorslag geeft je bestemming, en die weegt je huisarts mee. - Author: Servaas Bingé - Tags: lifestyle medicine, #satelliet, vaccinatie, infectie, #pillar-vaccinatie, #pillar-preventie, #pillar-infectie Tekenencefalitis is een virusinfectie die je oploopt via een tekenbeet, uitzonderlijk ook via rauwe melk of verse kaas. Ongeveer drie op de vier besmettingen verlopen zonder dat je er iets van merkt. Word je wél ziek, dan voelt de eerste fase als een griepje: koorts, spierpijn, moe. Bij ruim de helft van hen volgt daarna een tweede fase, waarin het virus de hersenen en de hersenvliezen bereikt. En daar wringt het: er bestaat niets dat het virus opruimt. De dokter kan de klachten verzachten, meer niet. Vier op de tien tot vijf op de tien van wie die tweede fase doormaakt, sleept nadien maanden klachten mee, van vermoeidheid en concentratieproblemen tot evenwichtsstoornissen. En ongeveer één op de honderd bevestigde gevallen overleeft het niet. WIL JE De volledige uitleg? [![CTA Image](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Logo-spreekuurplus-mettensor.jpg)](#/portal/signup) - Elke week één onderwerp volledig uitgespit in een ****Dossier**. - Elke week ****Shownotes PLUS** met wetenschappelijke verdieping bij de podcast. - De ****Werkbladen en Checklists** uit mijn praktijk om zelf aan de slag te gaan. - Elke maand een ****live Ask Me Anything-**sessie voor al jouw gezondheidsvragen. [Ontdek Spreekuur PLUS ](#/portal/signup) Wat vooral bepaalt hoe zwaar het verloopt, is je leeftijd. In een Duitse reeks van 581 gevallen verliep 20 procent ernstig, maar bij zeventigplussers was dat bijna de helft en bij kinderen ongeveer één op de tien. Hoge bloeddruk en andere chronische aandoeningen tellen mee, en wie medicatie neemt die de afweer onderdrukt, loopt duidelijk meer risico op een zware afloop. Ben je de zestig voorbij of slik je zulke medicatie, dan kantelt de afweging sneller richting inenten, ook voor een reis die je vroeger zonder had gemaakt. ### En bij ons? In België is de kans klein. Sinds 2020 zijn er enkele lokale besmettingen bevestigd, maar de meeste gevallen bij ons komen mee terug van een reis naar een risicostreek. Verwar de ziekte ook niet met Lyme. Dezelfde teek kan beide overdragen, maar Lyme is een bacterie en daar bestaat een antibioticakuur voor. Tekenencefalitis is een virus en daar bestaat een vaccin voor. Netjes omgekeerd. En het is niet bij die eerste gevallen gebleven: in mei 2024 kreeg een meisje van zes in België de diagnose, zonder dat ze het land uit was geweest. Zeldzaam blijft zeldzaam, maar “ik ben niet op reis geweest” sluit het niet uit. ### Hoe goed werkt het vaccin? Het is een geïnactiveerd vaccin, familie van het griepvaccin: geen levend virus, wel een leerkans voor je afweer. Oostenrijk telde ooit de meeste gevallen van Europa en begon in 1981 de hele bevolking te vaccineren; vandaag is de ziekte er een zeldzaamheid geworden bij wie ingeënt is. Wie het volledige schema volgt, is in de Europese studies ruim negentig procent beschermd, en in de grootste analyses rond de vijfennegentig. Dat schema bouwt op in stappen. Begin dus weken voor je vertrek en laat je arts of de reiskliniek bepalen wat voor jou zinvol is en wanneer. Ben je te laat begonnen, ga dan tóch langs. Twee prikken geven voor die ene reis al bijna dezelfde bescherming als drie, en er bestaan versnelde schema’s. Eén daarvan is getest bij Belgische militairen die op korte termijn vertrokken. Te laat om nog iets te doen bestaat hier eigenlijk niet. ![Tekenencefalitis: twee prikken geven al bijna dezelfde bescherming als drie](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/09/inenting.jpg) Concreet zijn het drie prikken: de eerste twee met veertien dagen tot drie maanden ertussen, de derde vijf tot twaalf maanden later. Reken op minstens een week tussen de laatste prik en je vertrek. En “volledig” is niet “voor altijd”: na drie jaar volgt een herhaling. Hoe vaak daarna nog, verschilt per land: in Zwitserland houdt de bescherming na een volledige reeks aantoonbaar meer dan tien jaar aan, en daar staan de herhalingen dan ook op tien jaar. En de kleine lettertjes, want die staan hier nergens. Het vaccin kan vanaf de leeftijd van één jaar, met een kinderdosis tot en met vijftien jaar. Wie ooit een zware allergische reactie had op kippeneiwit of op een bestanddeel van het vaccin, krijgt het niet: het wordt gekweekt op kippencellen. Ben je ziek met koorts, dan stel je uit. En zwangerschap of borstvoeding zijn géén reden om het niet te doen; een zwangere vrouw die in een risicostreek gaat wandelen, heeft de bescherming juist nodig. ### Wat het vaccin niet doet Het beschermt alleen tegen tekenencefalitis, andere tekenziektes blijven mogelijk. Een lange broek in hoog gras, een insectenwerend middel op de blote huid, en je kleren en je huid nakijken na een dag buiten: dat blijft de basis, ook voor wie gevaccineerd is. En haal een teek er nog altijd meteen uit, al is dat vooral winst tegen Lyme. Het virus zit in het speeksel van de teek en gaat al bij het begin van de beet over, dus daarvoor komt snel verwijderen meestal te laat. En als het tóch misgaat: achteraf bestaat er geen prik en geen kuur die de infectie nog tegenhoudt. Krijg je in de vier weken na een tekenbeet of na een verblijf in een risicostreek koorts (en zeker als daar hevige hoofdpijn, een stijve nek, verwardheid of krachtverlies bij komt), wacht dan niet af, en zeg er meteen bij waar je geweest bent. Van de mensen die ziek worden, herinnert maar zes à zeven op de tien zich de beet; het ontbreken van een tekenbeet in je verhaal zegt dus weinig. Nog dit voor onderweg: laat in een risicostreek rauwe melk en verse kaas van geiten, schapen of koeien staan. Het gebeurt zelden, maar het gebeurt: in Oostenrijk werd een heel gezin ziek van geitenmelk waarin het virus achteraf werd teruggevonden. > 💡 De bestemming beslist. Voor België zelf is het vaccin meestal niet nodig. Plan je een wandel- of kampeervakantie in een risicostreek van Centraal- of Oost-Europa, de Baltische staten of Scandinavië, bespreek de inenting dan vooraf met je huisarts of een reiskliniek. Eén verfijning bij die vuistregel: “risicostreek” is geen heel land. Het virus zit in haarden die soms niet groter zijn dan een paar vierkante kilometer, in bos en bosrand, en het risico zit in wat je er doet: wandelen, kamperen, fietsen in de bossen, jagen, paddenstoelen of bessen zoeken. In de stad is het risico laag. Vraag dus niet alleen “naar welk land ga ik” maar ook “naar welke streek, in welk seizoen, en wat ga ik daar doen”. Dat is precies het gesprek dat je huisarts of de reiskliniek met je voert. Nog één kanttekening van de dokter: ga met je reisplannen op tijd langs. Een bescherming die op tijd start, is ook klaar wanneer jij vertrekt. Goeie reis. WIL JE De volledige uitleg? [![CTA Image](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Logo-spreekuurplus-mettensor.jpg)](#/portal/signup) - Elke week één onderwerp volledig uitgespit in een ****Dossier**. - Elke week ****Shownotes PLUS** met wetenschappelijke verdieping bij de podcast. - De ****Werkbladen en Checklists** uit mijn praktijk om zelf aan de slag te gaan. - Elke maand een ****live Ask Me Anything-**sessie voor al jouw gezondheidsvragen. [Ontdek Spreekuur PLUS ](#/portal/signup) ## Referenties Chiffi, G., Grandgirard, D., Leib, S. L., Chrdle, A., & Růžek, D. (2023). Tick-borne encephalitis: A comprehensive review of the epidemiology, virology, and clinical picture. *Reviews in Medical Virology*, 33(5), e2470\. [https://doi.org/10.1002/rmv.2470](https://doi.org/10.1002/rmv.2470?ref=dokterservaas.be) Stoefs, A., Heyndrickx, L., De Winter, J., Coeckelbergh, E., Willekens, B., Alonso-Jiménez, A., Tuttino, A.-M., Geerts, Y., Ariën, K. K., & Van Esbroeck, M. (2021). Autochthonous cases of tick-borne encephalitis, Belgium, 2020\. *Emerging Infectious Diseases*, 27(8), 2179-2182\. [https://doi.org/10.3201/eid2708.211175](https://doi.org/10.3201/eid2708.211175?ref=dokterservaas.be) Heinz, F. X., Stiasny, K., Holzmann, H., Grgic-Vitek, M., Kriz, B., Essl, A., & Kundi, M. (2013). Vaccination and tick-borne encephalitis, Central Europe. *Emerging Infectious Diseases*, 19(1), 69-76\. [https://doi.org/10.3201/eid1901.120458](https://doi.org/10.3201/eid1901.120458?ref=dokterservaas.be) Angulo, F. J., et al. (2023). A systematic literature review of the effectiveness of tick-borne encephalitis vaccines in Europe. *Vaccine*, 41(47), 6914-6921\. [https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2023.10.014](https://doi.org/10.1016/j.vaccine.2023.10.014?ref=dokterservaas.be) Hills, S. L., Poehling, K. A., Chen, W. H., & Staples, J. E. (2023). Tick-borne encephalitis vaccine: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices, United States, 2023\. *MMWR Recommendations and Reports, 72*(5), 1-29\. [https://doi.org/10.15585/mmwr.rr7205a1](https://doi.org/10.15585/mmwr.rr7205a1?ref=dokterservaas.be) Zens, K. D., Haile, S. R., Schmidt, A. J., Altpeter, E. S., Fehr, J. S., & Lang, P. (2022). Retrospective, matched case-control analysis of tickborne encephalitis vaccine effectiveness by booster interval, Switzerland 2006-2020\. *BMJ Open, 12*(4), e061228\. [https://doi.org/10.1136/bmjopen-2022-061228](https://doi.org/10.1136/bmjopen-2022-061228?ref=dokterservaas.be) Berens-Riha, N., Andries, P., Aerssens, A., Bottieau, E., Heyndrickx, L., Vandenberg, O., Ariën, K. K., & Soentjens, P. (2024). Five accelerated schedules for the tick-borne encephalitis vaccine FSME-Immun in last-minute travellers: An open-label, single-centre, randomized controlled pilot trial. *Journal of Travel Medicine, 31*(7), taad053\. [https://doi.org/10.1093/jtm/taad053](https://doi.org/10.1093/jtm/taad053?ref=dokterservaas.be) Bartholdsson, S., Hergens, M.-P., Hansson, K., Askling, H. H., & Lindquist, L. (2025). Clinical characteristics of tick-borne encephalitis in adult patients: A 10-year retrospective study in Stockholm, Sweden. *The Journal of Infectious Diseases, 231*(1), e195-e205\. [https://doi.org/10.1093/infdis/jiae463](https://doi.org/10.1093/infdis/jiae463?ref=dokterservaas.be) De Langhe, J., Sourbron, J., Van Herreweghe, R., Stoefs, A., & Van Esbroeck, M. (2025). Pediatric case report and overview of autochthonous tick-borne encephalitis, Belgium. *Emerging Infectious Diseases, 31*(9). [https://doi.org/10.3201/eid3109.250093](https://doi.org/10.3201/eid3109.250093?ref=dokterservaas.be) Mylonaki, E., Seiberl, M., Jones, N., Bieringer, M., Rossegg, D., Wipfler, P., & Harrer, A. (2022). Tick-borne encephalitis virus RNA found in frozen goat’s milk in a family outbreak. *International Journal of Molecular Sciences, 23*(19), 11632\. [https://doi.org/10.3390/ijms231911632](https://doi.org/10.3390/ijms231911632?ref=dokterservaas.be) Nygren, T. M., Pilic, A., Böhmer, M. M., Wagner-Wiening, C., Wichmann, O., Hellenbrand, W., & Harder, T. (2023). Tick-borne encephalitis: Acute clinical manifestations and severity in 581 cases from Germany, 2018-2020\. *Journal of Infection, 86*(4), 369-375\. [https://doi.org/10.1016/j.jinf.2023.02.018](https://doi.org/10.1016/j.jinf.2023.02.018?ref=dokterservaas.be) Pugh, S. J., Moïsi, J. C., Kundi, M., Santonja, I., Erber, W., Angulo, F. J., Jodar, L., & Stark, J. H. (2022). Effectiveness of two doses of tick-borne encephalitis (TBE) vaccine. *Journal of Travel Medicine, 29*(2), taab193\. [https://doi.org/10.1093/jtm/taab193](https://doi.org/10.1093/jtm/taab193?ref=dokterservaas.be)