> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://dokterservaas.be/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Over de mannengriep en andere mannenziekten
- URL: https://dokterservaas.be/mannengezondheid/
- Published: 2026-08-27T08:00:00.000Z
- Updated: 2026-08-27T11:53:30.000Z
- Description: Als er een man tegenover mij zit, is hij vaak door zijn partner gestuurd. We lachen af en toe wel met de mannengriep en dat ze vaak klagen, maar bij veel zaken die er echt toe doen, klagen ze net niet en komen ze te laat.
- Author: Servaas Bingé
- Tags: levensstijl, lifestyle medicine, #hub, #pillar-hormonen-man

Voor een snotvalling ligt hij plat, voor een knagende druk op de borst wacht hij tot na het weekend. Dat uitstel heeft een prijs. Mannen leven wereldwijd gemiddeld vier tot vijf jaar korter dan vrouwen, in zowat elk land waarvan we cijfers hebben. Ze gaan niet vroeger dood aan een griepje, ze sterven vroeger aan de zware dingen. Een groot deel daarvan is vermijdbaar.

De plekken waar het bij mannen misloopt zijn het hart, de stofwisseling, de prostaat en het hoofd, en één hormoon dat invloed heeft op dat alles.

WIL JE De volledige uitleg? 

[![CTA Image](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Logo-spreekuurplus-mettensor.jpg)](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) 

- Elke week één onderwerp volledig uitgespit.
- De werkbladen en checklists uit mijn praktijk.
- Elke maand een live sessie voor jouw vragen.

[Ontdek Spreekuur PLUS ](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) 

## Wat testosteron wel en niet vertelt

Testosteron is een gespreksonderwerp aan het worden. Mannen vragen zich af of ze een tekort hebben. De klachten die daarbij horen, weinig energie, een kort lontje, minder zin, minder kracht, zijn breed en zeggen op zich weinig. Ze passen even goed bij slecht slapen, te veel stress of drie kilo te veel rond de buik. Slaapapneu is daarbij de oorzaak die het vaakst gemist wordt: snurken met ademstops gaat samen met een lager testosteron én een hoger hartrisico, en het is een vraag die op een consult zelden vanzelf boven komt.

> 💡 Een lage testosteronwaarde is bij veel mannen de weerspiegeling van slaap, gewicht en algemene gezondheid. Het getal stijgt vaak weer als je die drivers aanpakt, ook zonder gel.

In de jaren tachtig volgde een grote studie in Massachusetts honderden mannen over de tijd. Het totale testosteron zakte met ongeveer één procent per jaar na de veertig. Een Australisch onderzoek keek later naar mannen boven de veertig die zichzelf in zeer goede gezondheid noemden, zonder overgewicht en zonder chronische ziekte, en zag bij hen geen daling met de leeftijd. Het is dus meer een gezondheidstekort dan een leeftijdsverhoging. Het lichaam laat zijn testosteron zakken met minder slaap, hoger gewicht en gebrek aan beweging. Goed nieuws, want dat kunnen we omkeren.

## De grote vier

### Het hart, en de vroege waarschuwing

Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste reden dat mannen vroeger sterven. Het venijnige is dat het eerste symptoom vaak geen waarschuwing geeft. Plotse dood komt nog vaak voor. Toch is er één signaal dat mannen kunnen gewaarworden én melden aan hun arts: erectieproblemen.

> 💡 De penis is de satelliet van het hart.

De bloedvaten in de penis zijn smal, smaller dan de kransslagaders rond het hart. Daarom verstoppen ze sneller. Een Amerikaanse studie bij bijna tienduizend mannen zag het al in 2005: wie erectieproblemen ontwikkelde, kreeg jaren later vaker een hartprobleem. Gemiddeld zit er drie tot vijf jaar tussen de eerste hapering in bed en een hartprobleem. Dat is het venster om er iets aan te doen. Een erectieprobleem hoort dus bij de huisarts op tafel te liggen. Omgekeerd is niet elk erectieprobleem een hartprobleem. Medicatie is een veelvoorkomende en makkelijk over het hoofd geziene oorzaak, van antidepressiva over bloeddrukmiddelen tot finasteride. Blijft je zin normaal en hapert alleen de erectie, dan wijst dat eerder richting bloedvaten, zenuwen of pillen; verdwijnt ook je libido, dan is een hormonale oorzaak waarschijnlijker.

![](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/08/sbinge_An_open_heart_Surgery_in_a_high_technological_robotica_7dbbd00b-a0fe-4509-9a7a-5aadd6e580dc_0.png)

### De stofwisseling

Buikvet is bij mannen zelden een kwestie van schoonheid alleen. Als de sixpack verdwijnt is het lichaam ongevoeliger voor insuline, stijgt de bloeddruk en wordt testosteron omgezet in oestrogeen. Van buiten is er weinig te zien, maar de cirkel loopt verder naar beneden en is een goede reden om gewichtsverlies te overwegen: het verbetert je suiker, je bloeddruk en je hormonen tegelijk. Voor elke kilo die een man kwijtraakt, klimt zijn testosteron een beetje omhoog, en over tien kilo wordt dat een verschil dat je voelt. Hoe groot dat verschil is, hangt af van waar je begint en het effect is het duidelijkst bij mannen met overgewicht en een lage startwaarde.

### De prostaat

De prostaat groeit mee met de jaren. Bij de meeste mannen is die vergroting goedaardig en merk je ze vooral aan het plassen: trager op gang, 's nachts vaker opstaan. Of een PSA-test zinvol is, hangt af van je leeftijd en je familiegeschiedenis, en is een gesprek dat je samen met je huisarts voert. Binnenkort schrijf ik hier een apart stuk over.

### Het hoofd

Mannen kloppen later aan met sombere klachten, en vaak helemaal niet. De drempel om over het mentale aspect van gezondheid te praten ligt hoger dan die om over een knie te consulteren. Aangeleerd en sociaal beïnvloed gedrag is dit, en dit is te veranderen. Het taboe mag verdwijnen, voor vrouwen én mannen.

## Een goede check-up

Een goede check-up is geen rocket-science. Een man in de dertig heeft baat bij een basisbloedname, suiker, cholesterol, bloeddruk, en een gesprek over slaap, alcohol en beweging. Vanaf de veertig komen de buikomtrek en de hormonen erbij, en wordt de bloeddruk iets om echt op te volgen. Vanaf de vijftig hoort het gesprek over de prostaat erbij, samen met een scherpere blik op het hart. En vanaf vijftig valt in Vlaanderen om de twee jaar de stoelgangtest voor dikkedarmkanker in de bus, tot je vierenzeventigste. Die kost je vijf minuten thuis, en hij is een van de weinige onderzoeken waarvan aangetoond is dat vroeg opsporen levens redt.

> 💡 De beste check-up is er een die je effectief laat doen.

Wat zo'n check-up vooral doet, is de evolutie meetbaar maken voor er klachten zijn. Een licht verhoogde suiker of verhoogde levertesten zijn op je veertigste is eerder een uitnodiging, dan een aandoening.

Heb je ooit gerookt, dan staat er tussen je vijfenzestigste en je vijfenzeventigste nog één onderzoek op het lijstje dat je maar één keer in je leven hoeft te laten doen: een echo van je buikslagader. Een uitzetting daar geeft geen klachten tot ze scheurt, en dat is precies waarom het de moeite is om er één keer naar te kijken.

WIL JE De volledige uitleg? 

[![CTA Image](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Logo-spreekuurplus-mettensor.jpg)](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) 

- Elke week één onderwerp volledig uitgespit.
- De werkbladen en checklists uit mijn praktijk.
- Elke maand een live sessie voor jouw vragen.

[Ontdek Spreekuur PLUS ](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) 

## Referenties

- Harman, S. M., Metter, E. J., Tobin, J. D., Pearson, J., & Blackman, M. R. (2001). Longitudinal effects of aging on serum total and free testosterone levels in healthy men: Baltimore Longitudinal Study of Aging. *The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism*, 86(2), 724–731\. [https://doi.org/10.1210/jcem.86.2.7219](https://doi.org/10.1210/jcem.86.2.7219?ref=dokterservaas.be)
- Feldman, H. A., Longcope, C., Derby, C. A., Johannes, C. B., Araujo, A. B., Coviello, A. D., Bremner, W. J., & McKinlay, J. B. (2002). Age trends in the level of serum testosterone and other hormones in middle-aged men: Longitudinal results from the Massachusetts Male Aging Study. *The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism*, 87(2), 589–598\. [https://doi.org/10.1210/jcem.87.2.8201](https://doi.org/10.1210/jcem.87.2.8201?ref=dokterservaas.be)
- Thompson, I. M., Tangen, C. M., Goodman, P. J., Probstfield, J. L., Moinpour, C. M., & Coltman, C. A. (2005). Erectile dysfunction and subsequent cardiovascular disease. *JAMA*, 294(23), 2996–3002\. [https://doi.org/10.1001/jama.294.23.2996](https://doi.org/10.1001/jama.294.23.2996?ref=dokterservaas.be)
- Patwardhan, V., Gil, G. F., Arrieta, A., Cagney, J., DeGraw, E., Herbert, M. E., et al. (2024). Differences across the lifespan between females and males in the top 20 causes of disease burden globally: A systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021\. *The Lancet Public Health*, 9(5), e282–e294\. [https://doi.org/10.1016/S2468-2667(24)00053-7](https://doi.org/10.1016/S2468-2667%2824?ref=dokterservaas.be)00053-7)
- Brzozowska, M. M., Isaacs, M., Bliuc, D., Baldock, P. A., Eisman, J. A., White, C. P., Center, J. R., & Greenfield, J. R. (2024). Sex-differential testosterone response to long-term weight loss. *International Journal of Obesity*, 48, 1481–1488\. [https://doi.org/10.1038/s41366-024-01591-7](https://doi.org/10.1038/s41366-024-01591-7?ref=dokterservaas.be)
- Muir, C. A., Wittert, G. A., & Handelsman, D. J. (2025). Approach to the patient: Low testosterone concentrations in men with obesity. *The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism*, 110(9), e3125–e3130\. [https://doi.org/10.1210/clinem/dgaf137](https://doi.org/10.1210/clinem/dgaf137?ref=dokterservaas.be)
- Luboshitzky, R., Lavie, L., Shen-Orr, Z., & Herer, P. (2005). Altered luteinizing hormone and testosterone secretion in middle-aged obese men with obstructive sleep apnea. Obesity Research, 13(4), 780-786\. [https://doi.org/10.1038/oby.2005.88](https://doi.org/10.1038/oby.2005.88?ref=dokterservaas.be)
- Sartorius, G., Spasevska, S., Idan, A., Turner, L., Forbes, E., Zamojska, A., Allan, C. A., Ly, L. P., Conway, A. J., McLachlan, R. I., & Handelsman, D. J. (2012). Serum testosterone, dihydrotestosterone and estradiol concentrations in older men self-reporting very good health: The healthy man study. Clinical Endocrinology, 77(5), 755-763\. [https://doi.org/10.1111/j.1365-2265.2012.04432.x](https://doi.org/10.1111/j.1365-2265.2012.04432.x?ref=dokterservaas.be)
- Tran, T. N., Hoeck, S., De Schutter, H., Janssens, S., Peeters, M., & Van Hal, G. (2023). The impact of a six-year existing screening programme using the faecal immunochemical test in Flanders, Belgium, on colorectal cancer incidence, mortality and survival: A population-based study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(2), 1654\. [https://doi.org/10.3390/ijerph20021654](https://doi.org/10.3390/ijerph20021654?ref=dokterservaas.be)
- Salonia, A., Bettocchi, C., Boeri, L., Capogrosso, P., Carvalho, J., Cilesiz, N. C., Cocci, A., Corona, G., Dimitropoulos, K., Gül, M., Hatzichristodoulou, G., Jones, T. H., Kadioglu, A., Martínez Salamanca, J. I., Milenkovic, U., Modgil, V., Russo, G. I., Serefoglu, E. C., Tharakan, T., … Minhas, S. (2021). European Association of Urology guidelines on sexual and reproductive health - 2021 update: Male sexual dysfunction. European Urology, 80(3), 333-357\. [https://doi.org/10.1016/j.eururo.2021.06.007](https://doi.org/10.1016/j.eururo.2021.06.007?ref=dokterservaas.be)
- Owens, D. K., Davidson, K. W., Krist, A. H., Barry, M. J., Cabana, M., Caughey, A. B., Doubeni, C. A., Epling, J. W., Kubik, M., Landefeld, C. S., Mangione, C. M., Pbert, L., Silverstein, M., Simon, M. A., Tseng, C.-W., & Wong, J. B. (2019). Screening for abdominal aortic aneurysm: US Preventive Services Task Force recommendation statement. JAMA, 322(22), 2211-2218\. [https://doi.org/10.1001/jama.2019.18928](https://doi.org/10.1001/jama.2019.18928?ref=dokterservaas.be)