> ## Content Index > Fetch the complete content index at: https://dokterservaas.be/llms.txt > Use this file to discover other available public pages before exploring further. # Healthspan boven lifespan: meer leven aan je jaren - URL: https://dokterservaas.be/healthspan-lifespan/ - Published: 2026-09-05T12:23:32.000Z - Updated: 2026-09-05T12:23:31.000Z - Description: Honderd worden is niet het doel, gezond negentig worden wel. Lifespan is hoe lang je leeft, healthspan hoe lang je gezond leeft. Tussen die twee gaapt wereldwijd een kloof van bijna tien jaar. En net die kloof kun je zelf verkleinen. - Author: Servaas Bingé - Tags: longevity, folder, #satelliet, #pillar-longevity Toen ik twee jaar geleden een boek over veroudering schreef, merkte ik hoe hard we allemaal naar hetzelfde getal kijken: de leeftijd op de verjaardagskaart. In mijn praktijk kijk ik liever naar wat je op die verjaardag nog kunt. Fiets je naar de bakker? Til je je kleinkind op? Onthoud je de namen van je tafelgenoten? Die vragen zeggen meer over je gezondheid dan het aantal kaarsjes op de taart. WIL JE De volledige uitleg? [![CTA Image](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Logo-spreekuurplus-mettensor.jpg)](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) - Elke week één onderwerp volledig uitgespit. - De werkbladen en checklists uit mijn praktijk. - Elke maand een live sessie voor jouw vragen. [Ontdek Spreekuur PLUS ](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) ### Hoe groot is de kloof? Onderzoekers rekenden het na op de cijfers die de Wereldgezondheidsorganisatie voor 183 landen bijhoudt: we leven gemiddeld 9,6 jaar langer dan we gezond blijven. In de Verenigde Staten loopt dat op tot 12,4 jaar, de grootste kloof van allemaal. Vrouwen leven langer dan mannen, maar hun kloof is gemiddeld 2,4 jaar breder. Concreet zijn dat de jaren van de pillendoos met zeven vakjes, de trap die een hindernis wordt en de agenda die volloopt met afspraken in wachtzalen. Wie droomt van lang leven, ziet zijn of haar droom op die manier aan diggelen vallen. En over die twee jaar extra bij vrouwen: het is niet zo dat vrouwen zieker worden dan mannen. Ze leven langer, maar er hapert ook meer. ### De korte zwanenzang In 1980 schreef de Amerikaanse arts James Fries een artikel dat het denken over ouder worden kantelde. Zijn redenering: als we de eerste chronische ziekte verder kunnen uitstellen dan het levenseinde opschuift, dan persen we de aftakeling samen tot een kort stukje op het allerlaatst. Lang fit, kort ziek. Ik noem dat de korte zwanenzang, en het is wat ik mijn patiënten en mezelf toewens. Eerlijkheidshalve: die zwanenzang wordt vandaag niet korter. Wereldwijd groeit de kloof tussen leven en gezond leven, omdat we chronische ziektes beter overleven dan voorkomen. Gezond oud worden is dus geen voorspelling. Het is een opdracht waar je vandaag moet aan werken. Vervelender nog: die extra ongezonde jaren stapelen zich niet op aan het einde, ze verspreiden zich over de hele volwassen rit. De aftakeling wordt dus niet samengeperst maar uitgesmeerd — reden te meer om er op je veertigste al iets aan te doen. ### Hoe verleng je je healthspan? Onderzoekers volgden ruim honderdduizend Amerikaanse verpleegkundigen en andere gezondheidswerkers, tientallen jaren lang. Wie op vijftig jaar vier of vijf gezonde gewoontes combineerde (rookvrij leven, een gezond gewicht, elke dag een halfuur bewegen, goed eten en matig zijn met alcohol), had als vrouw gemiddeld bijna elf jaar meer zonder kanker, hartziekte of diabetes voor de boeg dan wie er geen enkele had. Bij de mannen was dat ruim zeven jaar. Dezelfde gewoontes die je leven verlengen, verlengen dus vooral het gezonde stuk ervan. Slaap hoort in dat rijtje thuis, ook al zat ze niet bij de vijf. In dezelfde twee groepen deelnemers zetten onderzoekers ze er later als zesde gewoonte bij: wie zes van de zes haalde, had een 83 procent lager risico op hart- en vaatziekte dan wie er geen enkele haalde. Twee kanttekeningen bij dat cijfer, want eerlijk is eerlijk. Het gaat om Amerikaanse gezondheidswerkers, hoog opgeleid en beter verzekerd dan de gemiddelde Amerikaan. Het kan dus zijn dat de winst in onze streken anders uitvalt. En het is observationeel onderzoek: het toont dat gezonde gewoontes en gezonde jaren samen opgaan, niet dat het ene het andere maakt. Één woord over dat 'matig zijn met alcohol': in dat onderzoek was matig drinken de gunstige categorie, maar dat is geen uitnodiging om te beginnen. Er bestaat geen hoeveelheid alcohol waarvan we kunnen zeggen dat ze de gezondheid bevordert, en wie niet drinkt heeft geen enkele reden om ermee te starten. Consistentie wint daarbij van perfectie: liever een leven lang tachtig procent goede keuzes dan zes weken streng en daarna alles weer los. > De jaren die je wint met gezonde gewoontes zijn vooral gezonde jaren. Bewegen, goed eten, goed slapen, een gezond gewicht en rookvrij leven, tachtig procent van de tijd, een leven lang: zo rek je je healthspan op. Het hele verhaal over gezond ouder worden, met alles wat werkt op een rij, lees je in mijn boek ‘Lang Zullen We Leven’ en in de longread over langer en beter leven. Ik wens je alvast een lange rit en een korte zwanenzang. [Langer en beter leven: gezond ouder worden en anti-agingTien jaar geleden dacht ik dat oud worden iets was dat je overkwam. Je genen tekenden de plattegrond, de klok tikte, en het beste wat je kon doen was hopen dat ook de laatste kilometers niet te steil bergop zouden lopen.![](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Anti-aging-1.jpg)](https://dokterservaas.be/langer-en-beter-leven/) WIL JE De volledige uitleg? [![CTA Image](https://storage.ghost.io/c/54/aa/54aa0583-ef5e-4fb0-9b05-eca74b48be14/content/images/2026/07/Logo-spreekuurplus-mettensor.jpg)](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) - Elke week één onderwerp volledig uitgespit. - De werkbladen en checklists uit mijn praktijk. - Elke maand een live sessie voor jouw vragen. [Ontdek Spreekuur PLUS ](https://dokterservaas.be/word-founding-member-van-spreekuur-plus/) ## Referenties - Garmany, A., & Terzic, A. (2024). Global healthspan-lifespan gaps among 183 World Health Organization member states. *JAMA Network Open, 7*(12), e2450241\. [https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.50241](https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2024.50241?ref=dokterservaas.be) - Fries, J. F. (1980). Aging, natural death, and the compression of morbidity. *The New England Journal of Medicine, 303*(3), 130-135\. [https://doi.org/10.1056/NEJM198007173030304](https://doi.org/10.1056/NEJM198007173030304?ref=dokterservaas.be) - Li, Y., Schoufour, J., Wang, D. D., Dhana, K., Pan, A., Liu, X., Song, M., Liu, G., Shin, H. J., Sun, Q., Al-Shaar, L., Wang, M., Rimm, E. B., Hertzmark, E., Stampfer, M. J., Willett, W. C., Franco, O. H., & Hu, F. B. (2020). Healthy lifestyle and life expectancy free of cancer, cardiovascular disease, and type 2 diabetes: Prospective cohort study. *BMJ, 368*, l6669\. [https://doi.org/10.1136/bmj.l6669](https://doi.org/10.1136/bmj.l6669?ref=dokterservaas.be) - Koemel, N. A., Biswas, R. K., Ahmadi, M. N., Teixeira-Pinto, A., Hamer, M., Rezende, L. F. M., Mitchell, J., Leech, R. M., Sawan, M., Allman-Farinelli, M., Dumuid, D., Bauman, A., Maher, C., Barrett, S., Chow, C., Gibson, A. A., Raubenheimer, D., Hocking, S. L., Williams, K., Cistulli, P. A., Gill, T., & Stamatakis, E. (2026). Minimum combined sleep, physical activity, and nutrition variations associated with lifespan and healthspan improvements: *eClinicalMedicine, 92*, 103741\. [https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2025.103741](https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2025.103741?ref=dokterservaas.be) - Guasch-Ferré, M., Li, Y., Bhupathiraju, S. N., Huang, T., Drouin-Chartier, J.-P., Manson, J. E., Sun, Q., Rimm, E. B., Rexrode, K. M., Willett, W. C., Stampfer, M. J., & Hu, F. B. (2022). Healthy lifestyle score including sleep duration and cardiovascular disease risk. *American Journal of Preventive Medicine, 63*(1), 33-42\. [https://doi.org/10.1016/j.amepre.2022.01.027](https://doi.org/10.1016/j.amepre.2022.01.027?ref=dokterservaas.be) - Hay, S. I., Nam, P., Saqib, H., McLaughlin, S. A., Bisignano, C., Ostroff, S. M., Ng, M., Nomura, S., Schumacher, A. E., & Murray, C. J. L. (2026). Global, regional, and national trends in the morbidity gap and contributing diseases, injuries, and risk factors, 1990-2023: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2023\. *The Lancet Public Health, 11*(8), e487-e505\. [https://doi.org/10.1016/S2468-2667(26)00098-8](https://doi.org/10.1016/S2468-2667%2826?ref=dokterservaas.be)00098-8) - Muszynska-Spielauer, M., Di Giulio, P., Minagawa, Y., Di Lego, V., & Luy, M. (2026). Why do women live longer than men, but spend more time in poor health? A decomposition analysis of the gender gap in unhealthy life years across Europe. *European Journal of Epidemiology, 41*(3), 329-336\. [https://doi.org/10.1007/s10654-025-01346-2](https://doi.org/10.1007/s10654-025-01346-2?ref=dokterservaas.be) - Anderson, B. O., Berdzuli, N., Ilbawi, A., Kestel, D., Kluge, H. P., Krech, R., Mikkelsen, B., Neufeld, M., Poznyak, V., Rekve, D., Slama, S., Tello, J., & Ferreira-Borges, C. (2023). Health and cancer risks associated with low levels of alcohol consumption. *The Lancet Public Health, 8*(1), e6-e7\. [https://doi.org/10.1016/S2468-2667(22)00317-6](https://doi.org/10.1016/S2468-2667%2822?ref=dokterservaas.be)00317-6) - Bingé, S. (2024). *Lang zullen we leven*. Lannoo.